مقالات

ابعاد آجرهای باستانی و قدیمی چقدر است؟

ابعاد آجرهای باستانی

در هر دوره زمانی انسان‌ها برای ساختن انواع ساختمان‌ها به مصالح گوناگونی نیاز داشتند که یکی از اصلی‌ترین مصالح کاربردی، آجر بوده است. آجر در واقع از خشت به وجود می‌آید. در گذشته ابعاد آجر قدیمی با ابعاد خشت یکسان بود. این در حالی است که در عصر کنونی خشت را می‌پزند و بعد از تبخیر آب درون خشت، آجر به وجود می‌آید که ابعادی کوچک‌تر از خشت ابتدایی خواهد داشت. در نظر داشته باشید، ابعاد آجرهای باستانی و قدیمی به طور حتم نشان‌دهنده دوره خاص تاریخی نیست زیرا در هر ساختمان با توجه به سبک معماری به کار رفته، ابعاد آجرها در حال تغییر بودند. براساس اطلاعات و آمار کسب شده ابعاد آجرهای قدیمی در هر دوره زمانی بسیار متفاوت از سایر دوران‌ها بوده است. در ادامه به طور مفصل در مورد ابعاد و سایز آجرهای باستانی و قدیمی صحبت می‌کنیم.

ابعاد آجر قدیمی در دوره ایلامی‌

همان‌طور که گفتیم طبق آمار جمع‌آوری شده، در هر دوره زمانی و تاریخی با توجه به عوامل مختلفی همانند نوع خاک موجود، مکان مورد نظر برای معماری ساختمان و شیوه ساخت آجر، ابعاد آجرها با سایر دوره‌ها متفاوت بوده است.

با توجه به بررسی‌هایی که بر روی مقابر دوره ایلامی انجام شده ابعاد آجرهای قدیمی در دوره مربوط به هزاره دوم به 3 دسته تقسیم ‌شده است:

  • 6 x 32 x32
  • 7 x 25 x28
  • 7x 24 x23

ناگفته نماند برخی از آجرهای قدیمی که در دوره ایلامی کاربرد داشته‌اند، به صورت نیمه استفاده می‌شدند. بنابراین آجرهای باستانی با سایزهای ذکرشده زیر نیز در دوره ایلامی قابل استفاده بوده‌اند:

  • 8 x 5.17 x5.37
  • 8 x 5.18 x38

با بررسی تنها دوره ایلامی حداقل 5 سایز متفاوت به دست آمده، از این رو بدون شک در هر دوره تاریخی با سایزهای مختلفی از آجرها، معماری ساختمان‌ها را تکمیل می‌کردند.

ابعاد آجر قدیمی

ابعاد آجر قدیمی

ابعاد آجرهای باستانی در دوران مادها

در ادامه تحقیقات به عمل آمده، در دوران مادها بیشتر از آجرهای نیمه استفاده می‌شد. این در حالی است که در دوران ایلامی بیشتر از آجرهایی استفاده می‌کردند که سایز آنها کامل و بزرگ بود. به طور تقریبی ابعاد آجر قدیمی مصرفی در دوران ماد به شرح زیر بوده است:

  • 10 x17 x33

ابعاد آجر قدیمی در دوران پارت

بعد از بررسی ابعاد آجرهای قدیمی و باستانی مربوط به دوران ایلامی و مادها، نوبت به بررسی ابعاد آجرهای به کار رفته در دوران ساسانیان یا پارت‌ها می‌رسد. متخصصان فعال در این حوزه دشت‌های گرگان را مورد تحقیق و بررسی قرار داده‌اند و آجرهای مربوط به دژشهر دوران پارت‌ها را یافته و تا حدودی متوجه ابعاد آجرهای آن زمان شده‌اند.

با توجه به اطلاعاتی که کسب شده ابعاد آجرهای دوران پارت‌ها یا ساسانیان نیز متنوع بوده اما به طور کلی بیشتر ساختمان‌ها دارای این 3 ابعاد بوده‌اند:

  • 10 x 40 x40
  • 8 x 32 x32
  • 7 x 18 x34

علاوه بر این ابعاد که مربوط به آجرهای کامل بود، در دوران پارت‌ها از آجرهای نیمه نیز استفاده می‌شد. پس از این دوران نیز نوبت به بررسی ابعاد آجر در دوران قرون اولیه اسلامی می‌رسد که با بیشترین تنوع ابعاد آجر روبرو می‌شویم. اما میانگین سایز آجرهای قدیمی مربوط به دوران ساسانی به شرح زیر است:

  • 10 x 33 x33

حتما مشاهده کنید: ابعاد آجر

سخن آخر

با توجه به ابعاد آجرهای قدیمی و باستانی می‌توان نتیجه گرفت با گذر زمان سایز آجرها دستخوش تغییرات بسیاری شده است. در واقع طی قرن 4 هجری یا اواخر دوران آل‌بویه سایز آجرها به کوچک‌ترین حد خود می‌رسد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *